VN xếp thứ 89/133 quốc gia và vùng lãnh thổ về mức độ cạnh tranh du lịch, theo báo cáo về “Mức độ cạnh tranh du lịch 2009” do Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) phát hành ngày 4-3. Tuy đã tăng hạng so với báo cáo năm trước (96/130) nhưng trong khu vực Đông Nam Á, VN vẫn không tạo được bước đột phá về tính cạnh tranh.
Trong tám quốc gia Đông Nam Á được WEF khảo sát (không có Lào và Myanmar), VN chỉ đứng trên Campuchia về mức độ cạnh tranh, tương tự như năm ngoái. Báo cáo ước tính trong năm 2008 tác động trực tiếp của ngành du lịch đã đem về 3,5 tỉ USD, chiếm 4,3% tổng GDP cả nước. Ngành công nghiệp không khói cũng góp phần tạo ra 1,5 triệu việc làm ở VN.
Xếp hạng của WEF dựa trên chỉ số cạnh tranh du lịch (TTCI), trong đó đo lường 14 vấn đề “trụ cột” trong hoạt động quản lý và kinh doanh du lịch, như các quy luật và luật lệ về việc kinh doanh du lịch, sự bền vững môi trường, mức độ an toàn và an ninh, cơ sở hạ tầng du lịch, mức độ cạnh tranh về giá cả, các nguồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa…
Trong các chỉ tiêu này, thế mạnh của VN tập trung nhiều nhất ở mức độ cạnh tranh về giá, trong đó chỉ số sức mua tương đương (PPP) của VN đứng thứ 5, cho thấy hàng hóa và dịch vụ ở VN rẻ hơn so với nhiều nước trên thế giới. VN cũng được đánh giá có thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên. Ở “trụ cột” này, VN xếp thứ 23 thế giới về số lượng cảnh quan thiên nhiên được Unesco công nhận là di sản thế giới và đứng thứ 21 thế giới về tổng số sinh vật được khoa học biết đến.
Tuy nhiên, các yếu tố khác phục vụ việc khai thác và bảo tồn những thế mạnh này lại không tương xứng. Các tiêu chí về cơ sở hạ tầng giao thông và cơ sở hạ tầng du lịch của VN đều có thứ hạng rất thấp. Chất lượng đường sá của VN xếp thứ 102/133, kém Singapore 99 bậc và Thái Lan 70 bậc. Trong khi đó, chất lượng cơ sở hạ tầng hàng không của VN đứng ở vị trí 92, kém Singapore 91 bậc và Thái Lan 64 bậc.
Bảng xếp hạng còn cho thấy tình hình môi trường ở VN cần được cải thiện. Chất lượng môi trường thiên nhiên ở VN nằm gần cuối bảng (hạng 122), trong khi các quy định bảo vệ môi trường của Chính phủ chưa thật sự chặt chẽ.
Báo cáo về mức độ cạnh tranh du lịch 2009 có chủ đề “Quản lý trong tình hình rối ren”, phản ánh những khó khăn mà ngành công nghiệp không khói đang đối mặt và phải vượt qua để đảm bảo tăng trưởng mạnh. Thụy Sĩ tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng, kế đến là Áo, Đức, Pháp và Canada. Năm nay Singapore là quốc gia châu Á duy nhất lọt vào top 10.
