Hang Tối – một hang động dài hơn 5 cây số,ít khách du lịch biết rằng , Hang Tối có tuổi già nhất trong các hang động ở khu di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) với khoảng trên dưới năm trăm triệu năm tuổi. Đây là kỳ quan của kiến tạo địa chất cổ rất có ý nghĩa cho nghiên cứu khoa học.
Được người dân địa phương phát hiệt từ rất sớm, trong những năm chiến tranh chống Mỹ cứu nước và được bộ đội, người dân địa phương sử dụng làm nơi trú ẩn để tránh bom. Năm 1992, Hiệp hội thám hiểm Hang động Hoàng gia Anh tiến hành khảo sát, vẽ bản đồ và đã đo được Hang Tối có chiều dài nằm ngang 5.558m, độ sâu 80m, cao 50m.
Cửa Hang Tối cao 30m, rộng hơn 10m, khuất sau cây sung cổ thụ bên ngã ba sông Chày. Trước cửa hang là khối thạch nhũ phong hoá hình quả chuông. Đi vào một đoạn khối thạch nhũ hình con rùa hiện ra, được người dân địa phương coi là thần kim quy hiển linh án ngữ sau cửa hang.
Thạch nhũ trong hang được các chuyên gia đánh giá là thạch nhũ già, nó ít phát triển thêm. Hồ trong hang động là nguồn nước thông chảy với sông Chày, sông Son và có nhiều loài cá sinh sống. Trong hang có nhiều bãi thạch nhũ ngã đổ dưới nền hang là dấu tích của một thời kỳ vận động mãnh liệt của địa chất. Cây mọc trên thạch nhũ rất hiếm thấy trong hang động. Các nhà khoa học cho rằng đây là sự di cư của loài dương xỉ để thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Sự di cư này được cho có tác nhân quyết định là gió đưa các mầm sống của dương xỉ vào thạch nhũ. Lý giải khối thạch nhũ hình sóng đều nhau, các chuyên gia cho rằng dòng nước chảy mạnh đã bào mòn nhiều triệu năm mới làm ra được những đường hoa văn. Đoạn cuối của Hang Tối thông ra một khu rừng
Nguồn: TITC
