Sông Chày chảy ngang cửa động Phong Nha (xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình). Dạo chơi bằng thuyền trên sông, đặc biệt vào mùa hè, khách du lịch sẽ có một trải nghiệm thú vị bởi cảnh vật, nước non rất đỗi hữu tình.
Dòng sông bắt nguồn từ những dãy núi đá vôi trùng điệp của rừng Phong Nha – Kẻ Bàng. Một nhánh chảy qua khu du lịch sinh thái động Thiên Đường, nhánh thứ hai (nhánh chính) bắt nguồn từ suối Nước Moọc. Dài chỉ khoảng 10km, nhưng sông Chày có đủ thác ghềnh, bãi đá giữa dòng và rừng cây hai bên bờ…
Những ngày nắng ráo, đi thuyền trên sông nhìn rõ dưới đáy những rạn đá ngầm nhấp nhô, từng đàn cá bơi lội thoắt ẩn thoắt hiện giữa các hang hốc. Điều đặc biệt nhất của sông Chày là màu nước, có đoạn biếc xanh như ngọc bích, đoạn xanh màu nước biển, đoạn lẫn lộn xanh – vàng trông rất kỳ ảo. Theo một số cán bộ vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nước sông có nhiều màu do hai bên bờ là các vách núi đá vôi cao, xanh thẳm, hai bên bờ cũng ngát màu cây xanh và đáy sông có một loại tảo xanh.
Từ ngã ba sông Chày (trước cửa động Phong Nha) ngược lên khoảng 2km sẽ thấy cửa hang Tối nằm ngay dưới mép nước phía bên trái. Đây là một hang trong hệ thống hang động của Phong Nha – Kẻ Bàng, được các đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh khảo sát vào các năm 1990, 1992. Ghé thăm hang Tối, ngay từ khi bước vào khách du lịch sẽ được chiêm ngưỡng một khối thạch nhũ như tượng một nữ thần ở giữa hang và vô số bất ngờ.
Dự kiến cuối tháng 5-2011, vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đưa tuyến du lịch trên sông Chày vào khai thác. Đoạn sông Chày để khách du lịch rong chơi dài 5-7km với ba điểm xuất phát. Một từ Trung tâm du lịch – văn hóa – sinh thái Phong Nha và kết thúc ở suối Nước Moọc.
Điểm thứ hai từ động Phong Nha, Tiên Sơn đến suối Nước Moọc. Điểm thứ ba từ suối Nước Moọc theo đường Hồ Chí Minh (nhánh tây) đến Trộ Mợng và đi đò đến hang Tối, thác Chày rồi về tham quan động Phong Nha, Tiên Sơn (nếu thích). Cả ba tuyến đều đi từ hạ nguồn đến thượng nguồn dòng sông Chày.
Tiếp tục hành trình trên sông, hai bên bờ là những “hòn non bộ” với trăm ngàn kiểu dáng, những cây lội cả trăm năm tuổi sum suê tỏa bóng, những cây sung già lúc lỉu quả chín, vươn cành xòa xuống dòng nước như che bóng thuyền đi… Nhiều cụm đá nhấp nhô giữa dòng nước xanh biếc trông như một vịnh Hạ Long thu nhỏ.
Ngược dòng thêm nữa thác Chày hiện ra. Không ầm ào như tên gọi, thác nhỏ dịu dàng uốn lượn qua những khối đá. Thỉnh thoảng lại bắt gặp những đàn cá lội ngược dòng nước trong ngần. Cư dân địa phương kể tên thác Chày được gọi do ngày xưa có nhiều đá chắn lối, nước chảy vì thế vang tiếng như chày giã gạo.
Qua hết thác Chày là suối Nước Moọc, khu vực có nhiều bãi đá cuội rất đẹp. Dòng suối đầu nguồn chảy quanh các bãi đá trên một địa hình khá bằng phẳng và rộng rãi rất thích hợp để dựng trại nghỉ ngơi, đi bộ tham quan cảnh rừng, hang động, tắm suối…
Du ngoạn trên sông Chày nếu may mắn bạn sẽ được chiêm ngưỡng nhiều loài cá (trong số 82 loài cá có mặt trong dòng sông và 162 loài cá đặc hữu của Phong Nha – Kẻ Bàng). Thú nhất là được dừng thuyền trên sông, chờ mua tôm của người dân địa phương đánh bắt thủ công và tổ chức một bữa ăn dã ngoại tươi ngon ngay trên thuyền…
LAM GIANG – VĂN PHÚC
