Ai đến An Giang, đi dọc con đường nối các huyện Châu Đốc, Tri Tôn, Tịnh Biên sẽ ấn tượng mãi với hàng hàng lớp lớp cây thốt nốt được trồng xen với những cánh đồng. Mùa nước nổi, đồng ngập mênh mông, còn mùa cạn, những cánh đồng ấy là nơi người dân chăn thả gia súc, dê, bò nhưng những hàng thốt nốt vẫn nghiêng soi, tạo nên cảnh sắc thiên nhiên vô cùng hấp dẫn.
Thốt nốt ở An Giang không đơn thuần là một loại cây tạo nên đặc sản đã trở thành thương hiệu của vùng Bẩy Núi. Người Khmer ở An Giang coi cây thốt nốt như một biểu tượng mang “hồn cốt” con người ở vùng đất huyền bí và tươi đẹp này. Bởi vậy, người miền Tây thường nói “Chỗ nào có cây thốt nốt là chỗ đó có người Khmer”.
Cây thốt nốt cho cuộc sống con người nhiều sản vật. Từ nước thốt nốt dùng để cô thành một loại đường thơm ngon đặc biệt, vô cùng thích hợp với các món chè, bánh vùng Nam bộ. Nước thốt nốt tươi cũng được dùng như một loại nước giải khát hấp dẫn và chứa nhiều dinh dưỡng tốt cho cơ thể. Quả thốt nốt kết thành từng chùm, to tròn cỡ quả dừa xiêm, vỏ màu tím sậm.
Ruột thốt nốt có những ngăn múi (khoảng 4-5 múi), được phủ bên ngoài một lớp vỏ lụa mỏng, bên trong có cùi dày màu trắng, mềm dẻo giống như cùi dừa nước, nhưng thơm ngon hơn, có vị ngọt, bùi hấp dẫn hơn.
Đây là thức uống giải nhiệt ngày hè đặc biệt chỉ có ở các tỉnh miền Tây Nam bộ. Chỉ cần cho cùi thốt nốt vào ly, thêm một thìa đường và vài viên đá là ta có thể thưởng thức ngay hương vị đặc trưng của loại trái cây độc đáo khó quên này. Từ đường, nước thốt nốt, người miền Tây còn sáng tạo ra nhiều món ăn hấp dẫn như chè đậu, bánh gói, bánh bò… là những đặc sản không thể nào quên đối với khách du lịch khi đến miền Tây, An Giang và vùng đất Bẩy Núi nơi cực Nam Tổ quốc.
Vào mùa nước nổi, từng hàng thốt nốt soi bóng xuống cánh đồng ngập lũ lóng lánh đầy màu sắc mà những tay máy dù không chuyên cũng có thể chớp được những khoảnh khắc để đời. Mùa lúa, trên tấm thảm vàng mênh mông, những hàng cây thốt nốt nghiêng soi như những cánh tay của thiên nhiên ngả dài ôm lấy cánh đồng bất tận. Mùa thu hoạch nước thốt nốt thường vào tháng tư, những người đi thu nước thốt nốt như những nghệ sỹ xiếc leo trèo trên thân thốt nốt thẳng và trơn tuột. Buổi sáng, họ chỉ cần một sợi dây thừng ngắn vắt vòng qua thân cây để trèo lên ngọn, treo những xô nhỏ trước ngọn vừa cắt để lấy nước và lại trèo lên thu những xô nước thốt nốt đầy khi đã xế chiều.
Những buổi bình minh rực đỏ hay khi chiều tà tím thẫm trên đồng thốt nốt, đứng trên bờ ruộng, nhìn những “nghệ sỹ” nông dân leo trèo thoăn thoắt trên cây thốt nốt, bóng người, bóng cây như hòa với bóng trời in xuống tấm thảm thiên nhiên vô cùng tươi đẹp. Đã từng có nhiều du khách ngỡ ngàng trước cảnh sắc thiên nhiên ấy mà mải mê ngắm mãi vẫn chưa thỏa, để rồi khi chiều muộn lại giật mình thầm tiếc đã không lưu giữ lại một tấm hình.
Vũ Thanh
